Geschiedenis

Remonstranten hebben een bijzondere geschiedenis die teruggaat op de theoloog Jacobus Arminius (1560-1609) aan wie ons kerkgebouw zijn naam te danken heeft.

De geloofsgemeenschap ontstond aan het begin van de zeventiende eeuw uit een godsdiensttwist tussen de ‘rekkelijken en de preciezen’, over de vraag of de mens een eigen inbreng heeft als het gaat om zijn zielenheil. Of heeft God alles tevoren al beschikt? Daarnaast speelde de vraag hoe letterlijk je de Bijbel en de belijdenisgeschriften nu moest nemen. Was er ook ruimte voor ieders eigen gedachten?

Tijdens het Twaalfjarig Bestand (1609-1621) werd daar fel over gestreden. Het was een turbulente tijd, waarin iemand als Johan van Oldenbarnevelt werd onthoofd. Nadat de toenmalige Remonstranten uit de nationale protestantse kerk ware gezet- en enige tijd zelfs verbannen!- richtten zij hun eigen geloofsgemeenschap op, met een -zeker voor die tijd ongebruikelijke nadruk op vrijheid en verdraagzaamheid.

Remonstranten waren voorlopers in dingen die we nu heel normaal vinden. In 1915 konden vrouwen bij ons predikant worden. In 1986 kreeg de inzegening van mensen van gelijk geslacht een gelijkwaardige positie in de kerkorde.

Remonstranten in Rotterdam

Rotterdam was een zeer remonstrantse stad, rond 1600 waren 4 van de 5 predikanten van de nationale protestantse kerk remonstrants gezind. Toen de remonstranten in 1619 uit tijdens de synode van Dordrecht (landelijke vergadering van de nationale protestantse kerk) uit de vergadering werden gezet, en niet veel later remonstrantse bijeenkomsten in de Republiek der Verenigde Nederlanden zelfs verboden werden, hielden de remonstranten diensten in het verborgene, in pakhuizen en brouwerijen en vaak ook in het open veld net buiten de stadsmuren van Rotterdam. Predikanten werden verbannen, of gevangen gezet.

Toen de ergste vervolgingen van remonstranten voorbij waren, kochten de remonstranten een bierbrouwerij ongeveer op de plaats van de huidige Martkhal. Deze verbouwden ze tot schuilkerk. De kerk werd in 1633 in gebruik genomen. Eind negentiende eeuw waren er in de (schuil)kerk veel problemen met wateroverlast, tevens wilde de gemeente het terrein van de kerk graag hebben. Er heeft toen een grondruil plaatsgevonden, de gemeente kreeg het terrein in het centrum en de remonstranten kregen een stuk grond aan de rand van de stad om een nieuwe kerk op te bouwen, dit is de huidige Arminiuskerk die tussen 1895 en 1897 gebouwd is.