Overdenking Pride Viering dr. Koen Holtzapffel

Overdenking Pride viering Remonstranten in Arminius 20 september 2026

Thema Be yourself      Overdenking Koen Holtzapffel

God heeft alle mensen even lief, ongeacht hun levensovertuiging, geslacht en seksuele gerichtheid.  Ja, God houdt zich heel graag aan artikel 1 van onze Grondwet. En dus proberen ook wij een inclusieve gemeenschap te vormen, vrij en verdraagzaam.  

Dat gezegd zijnde beste aanwezigen, lees ik iets voor uit een brief die ik deze week ontving, in het Engels.

Dear Mr Koen  Holtzapffel,

I am a 29-year-old gay man and I am writing to you personally because I am in a situation that feels increasingly desperate, and I need help.

I am writing to you as one of the ministers of the Remonstrant Church in Rotterdam because the Remonstrant tradition carries a history that I find profoundly moving. To be the first church in the world to bless same-sex relationships. It is a declaration that God’s love is not conditional on hiding who you are.

I am gay. There is no safe space for me anywhere within my home or community to be honest about who I am. I cannot speak. I cannot breathe. I cannot be myself.

Ik lees dit voor in onze dienst met als thema Be yourself. Zolang zulke brieven geschreven worden is een Prideviering een must. Om te vieren, zeker, om samen sterker te staan, ook, en om te protesteren dat mensen dit wordt aangedaan. Vaak in naam van het geloof, ver weg en dichtbij.

Dat God alle mensen even lief heeft, dat komt prachtig tot uitdrukking in het alleen in het Lucasevangelie te lezen verhaal over de tollenaar Zacheus.

Veel hindernissen heeft Zacheus al overwonnen om Jezus te kunnen zien. Hindernissen in zichzelf. Zijn slechte naam bijvoorbeeld als oppertollenaar, als belastinginner namens de gehate Romeinen, zijn rijkdom, zijn trots.

Ondanks al die hindernissen is hij er , zijn schaamte voorbij. Zacheus wil immers Jezus zien, om te weten te komen wat voor iemand dat is.

Toch dreigt er nu een heel andere hindernis bij te komen in zijn zoektocht naar Jezus. Het lukt Zacheus niet om Jezus te zien vanwege de menigte, want hij is maar klein van stuk. Daarom loopt hij snel vooruit en klimt in een vijgeboom. Het zijn dus niet alleen hindernissen in hemzelf die overwonnen moeten worden, maar ook om hem heen. Hij kan niet over de menigte heen zien. Zoals zo vaak in bijbelverhalen, kun je dat meer letterlijk en meer figuurlijk, symbolisch zien.

Het zijn medemensen die in de weg staan, met al hun goede en vaak ook minder goede bedoelingen. Met hun onverschilligheid, hun oordelen en vooroordelen. Graag zoeken ze steun bij elkaar om zich in die oordelen bevestigd te weten. Dat zijn wij toch wel met elkaar eens he, ja toch zeker. Lekker is dat, bevestigd worden in wat je toch al dacht en vond, leve de bubbel. In het gelezen verhaal spitst het zich toe. De menigte heeft een opvatting over wie ze zelf is als groep en hoe ze functioneert, met alle rituelen en coderingen die daarbij horen. En alle uitsluitingsmechanismen die daarbij horen. Jij wel en jij lekker niet. In het verhaal is het Zacheus die er buiten valt. Met die slechterik willen we niets te maken hebben, en Jezus vast ook niet. Zacheus kan de boom in, toch, Jezus?

Helaas zijn gelovige mensen, christen, moslim, hindoe, niet immuun voor groepsprocessen, voor uitsluitingsmechanismen en allerlei op vooroordelen gebaseerde opvattingen. Zo staan zij net als de menigte in Lucas het levende contact van mens tot medemens in de weg. Maar dat niet alleen, met hun breedte en dikte staan ze ook het contact tussen een medemens en Jezus in de weg. Mensen die op allerlei goede gronden graag vooraan staan daar in Jericho om Jezus de hand te kunnen drukken en bij wijze van spreken even met hem op de foto te gaan, inclusief handtekening. Zij belemmeren het zicht op Jezus. Voor Zacheus, maar eigenlijk ook voor zichzelf.

Zo gaat het er in het verhaal niet alleen om dat Zacheus wellicht veranderen moet, de menigte moet het ook. Zij moeten gaan ontdekken dat zij door hun opstelling het zicht op Jezus, de levende mens vol van Geest, Gods gelaat dat ons liefdevol aanziet, belemmeren. En dat terwijl wij eigenlijk worden uitgenodigd om in de manier waarop wij in het leven staan Jezus mee zichtbaar te maken. Dat wij hem dus niet voor de voeten lopen, in de weg staan, laat staan anderen de boom injagen, maar dat wij in Jericho, in Rdam, overal op aarde Jezus vrije doorgang geven. Dan worden wij van sta in de weg wegwijzer.

Gelukkig maar dat de bijbelse Jezus zelf zich van groepsdruk , van opgewonden menigten, van uitsluitingsmechanismen weinig aantrekt. Hij is er eerder zelf het slachtoffer van. Zie zijn optreden in Jericho. Klein van stuk verstopt Zacheus zich, maar wellicht wil hij ook liever niet gezien worden door Jezus.

Stiekem kijken zonder zelf gezien te worden en zich kwetsbaar op te moeten stellen van aangezicht tot aangezicht met Jezus. Maar dan kent ook Zacheus Jezus nog onvoldoende. Zacheus, reine betekent je naam, Zacheus kom snel naar beneden want vandaag moet ik bij jou in huis zijn.

En ja, nu Zacheus zo wordt aangesproken, gekend in zijn diepste zelf, gezien met barmhartige ogen, nu draait hij om als een blad aan een boom. Hij is klaar voor een echte ontmoeting met Jezus. Want Jezus ziet in zijn binnenste, wat daar aan verborgen mogelijkheden, aan groeibriljanten te ontdekken valt. Wees jezelf Zacheus, jij reine, maar dan ook echt. Stap uit je rol, doe je masker af en groei door naar wie jij ten diepste bent voor God en je medemens. Zit jezelf niet langer in de weg maar wijs anderen de weg naar liefde en gerechtigheid.

Zacheus grijpt de door Jezus geboden kans met beide handen aan. Niet morgen maar vandaag staat de ware Zacheus op. In die zin is het verhaal een prachtige illustratie bij wat Jezus in deze wereld vermag te bewerkstellingen. En ook bij het lied dat we altijd zingen tijdens een Pridevierng, 833.     

Neem mij aan zoals ik ben, dat vraagt Zacheus en Jezus neemt hem zoals hij is, zonder opgeheven vingertje. Maar dat is niet het einde van het verhaal. Nu begint het eigenlijk pas. Want in ontmoetingen ontstaan nwe groeikansen. Wek in mij wie ik zal zijn.

En dan de apotheose: dat diepste zelf van mij, die liefde, dat verlangen raakt geinspireerd door en verbonden met Jezus’ leven. U leeft in mij.

Zo moeilijk en zo eenvoudig kan het zijn. Wie zo in liefde bevestigd wordt in het bestaan kan doorgroeien. En van sta in de weg wegwijzer worden naar Gods koninrkijk, waar ieder samen met anderen in vrede zichzelf mag zijn. Be yourself. Amen